Vorige pagina

Schriftelijke Vragen

SV ML Gezond Lelystad – bewegen, sportaanbod en een gezonde leefomgeving

ID

733

Datum vraag

07-08-2026

Onderwerp

SV ML Gezond Lelystad – bewegen, sportaanbod en een gezonde leefomgeving

Type

Schriftelijke vragen artikel 44

Raadsleden

Marianne van de Watering
Roel Velstra
Rogier Stam

Fractie

Fractie Mooi Lelystad

Vraag

1. Actuele sport- en beweegparticipatie Wat zijn de meest recente beschikbare gegevens over: a. het percentage Lelystedelingen dat voldoet aan de Nederlandse beweegrichtlijn; b. het percentage Lelystedelingen dat wekelijks sport; c. het percentage inwoners dat structureel onvoldoende beweegt? Kan het college deze cijfers, waar mogelijk, vergelijken met: * de situatie in 2022; * het landelijke gemiddelde; * en vergelijkbare gemeenten? Kan het college deze gegevens daarnaast, voor zover statistisch verantwoord en beschikbaar, uitsplitsen naar leeftijd en wijk of stadsdeel? 2. Doelstelling 2022–2026 en de 8.300 Lelystedelingen In de Sport- en Beweegvisie werd berekend dat circa 8.300 extra Lelystedelingen in beweging moesten worden gebracht om de ambitie uit het Raadsakkoord 2022–2026 te realiseren. a. Is de doelstelling om de achterstand ten opzichte van het landelijke gemiddelde in te lopen gerealiseerd? b. Hoeveel extra Lelystedelingen zijn sinds 2022 aantoonbaar structureel meer gaan bewegen? c. Op welke gegevens en meetmethode baseert het college dit? d. Indien de beoogde ontwikkeling niet is gerealiseerd, welke verklaring heeft het college daarvoor? e. Welke lessen trekt het college hieruit voor de bestuursperiode 2026–2030? 3. Overgewicht en gezondheidsverschillen Wat zijn de meest actuele beschikbare cijfers voor overgewicht en obesitas in Lelystad onder: * kinderen; * jongeren; * volwassenen; * senioren? Kan het college deze cijfers vergelijken met eerdere meetmomenten en het landelijke gemiddelde? Kan het college daarnaast, voor zover de beschikbare gegevens dit toelaten, aangeven in welke wijken of buurten de grootste gezondheidsachterstanden aanwezig zijn? 4. Resultaten van gemeentelijke inzet Welke programma's, projecten en interventies zijn in de periode 2022 tot en met 2026 met gemeentelijke middelen ingezet om sportdeelname en bewegen te verhogen? Wij verzoeken het college daarbij per programma, voor zover beschikbaar, inzicht te geven in: * doel en doelgroep; * uitvoerende organisatie(s); * gemeentelijke bijdrage; * aantal unieke deelnemers; * aantal terugkerende deelnemers; * en de mate waarin deelnemers vervolgens structureel zijn blijven sporten of bewegen. Indien structurele doorstroming niet wordt gemeten, hoe beoordeelt het college dan of de inzet daadwerkelijk heeft geleid tot een duurzame verhoging van de sport- en beweegparticipatie? 5. Inventarisatie sport- en beweegaanbieders Beschikt de gemeente en/of het Sportbedrijf over een actueel en volledig overzicht van alle in Lelystad actieve sport- en beweegaanbieders? Zo ja, hoeveel aanbieders betreft dit en hoe zijn deze verdeeld over onder andere: * sportverenigingen; * sportstichtingen; * commerciële sportscholen en fitnessbedrijven; * commerciële aanbieders van specifieke sporten; * zelfstandige trainers, coaches en beweegprofessionals; * dans-, yoga- en vergelijkbare aanbieders; * vechtsportaanbieders; * zwem- en watersportaanbieders; * maatschappelijke en wijkgerichte initiatieven; * aanbieders voor mensen met een beperking; * en overige georganiseerde sport- en beweegaanbieders? Wij verzoeken het college het volledige overzicht, met ten minste de naam, categorie en adres van iedere aanbieder, als bijlage bij de beantwoording te verstrekken. Indien geen volledig overzicht beschikbaar is, hoe kan volgens het college dan invulling worden gegeven aan een stadsbreed sport- en beweegbeleid en aan de taak om inwoners naar passend aanbod door te verwijzen? 6. Samenwerking met sport- en beweegaanbieders Met welke van de onder vraag 5 bedoelde sport- en beweegaanbieders hebben de gemeente en/of het Sportbedrijf in de periode 2022 tot heden daadwerkelijk samengewerkt? Wij verzoeken om hiervan een overzicht als bijlage te verstrekken met per aanbieder ten minste: naam aanbieder | type aanbieder | project/programma | aard samenwerking | periode | eventuele financiële bijdrage Onder samenwerking verstaan wij onder andere deelname aan of uitvoering van: * sportstimuleringsprogramma's; * activiteiten voor kinderen en jongeren; * activiteiten via scholen; * buurtsportcoachactiviteiten; * activiteiten voor volwassenen en senioren; * zorg- en welzijnstrajecten; * programma's voor inwoners met een beperking; * wijkgerichte activiteiten; * gemeentelijke campagnes; * sportkennismaking; * evenementen; * subsidies of projectbijdragen; * en overige opdrachten of samenwerkingsverbanden. 7. Bereik van het Lelystadse sportlandschap Hoeveel verschillende sport- en beweegaanbieders zijn sinds 2022 door de gemeente en/of het Sportbedrijf daadwerkelijk betrokken bij de uitvoering van sport- en beweegbeleid? Welk percentage vormt dit van het totale aantal bekende aanbieders? Kan het college dit uitsplitsen naar: a. verenigingen en stichtingen; b. commerciële sport- en beweegaanbieders; c. zelfstandige aanbieders; d. overige aanbieders? Is er een groep aanbieders waarmee gedurende deze periode regelmatig of structureel wordt samengewerkt en een groep waarmee niet of nauwelijks wordt samengewerkt? Zo ja, hoe groot zijn beide groepen? 8. Selectie en toegankelijkheid van samenwerkingsmogelijkheden Op welke wijze worden lokale sport- en beweegaanbieders geïnformeerd en geselecteerd voor gemeentelijk gefinancierde activiteiten, projecten en sportstimuleringsprogramma's? a. Worden alle bij gemeente of Sportbedrijf bekende aanbieders actief over mogelijkheden geïnformeerd? b. Vinden openbare oproepen plaats wanneer aanbieders kunnen deelnemen of activiteiten kunnen uitvoeren? c. Welke selectiecriteria worden daarbij toegepast? d. Wie bepaalt welke aanbieders worden betrokken? e. Op welke wijze wordt voorkomen dat gemeentelijke programma's hoofdzakelijk met een beperkte vaste groep aanbieders worden uitgevoerd? f. Bestaan er verschillen tussen verenigingen, stichtingen, commerciële aanbieders en zelfstandige aanbieders wat betreft de mogelijkheden om deel te nemen aan gemeentelijke programma's? Zo ja, welke verschillen en op welke objectieve gronden zijn deze gebaseerd? 9. Buurtsportcoaches en doorverwijzing Met hoeveel verschillende lokale sport- en beweegaanbieders hebben de buurtsportcoaches in respectievelijk 2024, 2025 en 2026 samengewerkt? Kan het college deze aanbieders uitsplitsen naar verenigingen, commerciële aanbieders en overige organisaties? a. Beschikken buurtsportcoaches over een actueel overzicht van het volledige beschikbare sport- en beweegaanbod in Lelystad? b. Hoe wordt dit overzicht actueel gehouden? c. Naar welke aanbieders zijn inwoners vanuit buurtsportcoaches of andere gemeentelijk gefinancierde programma's doorverwezen? d. Wordt geregistreerd hoeveel doorverwijzingen uiteindelijk leiden tot structurele sportdeelname? 10. Vertegenwoordiging en invloed op sportbeleid Via welke overlegstructuren worden lokale sport- en beweegaanbieders momenteel betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van het gemeentelijke sportbeleid? Kan het college daarbij aangeven: a. welke organisaties en typen aanbieders daarin vertegenwoordigd zijn; b. hoe vertegenwoordigers worden geselecteerd of benoemd; c. in hoeverre verenigingen hierin vertegenwoordigd zijn; d. in hoeverre commerciële en andere niet-verenigingsgebonden aanbieders hierin vertegenwoordigd zijn; e. hoe aanbieders die niet binnen bestaande overlegstructuren vertegenwoordigd zijn invloed kunnen uitoefenen op gemeentelijk sportbeleid? 11. Geografische spreiding over Lelystad Heeft de gemeente inzicht in de geografische spreiding van het totale sport- en beweegaanbod over Lelystad? Kan het college per wijk en/of stadsdeel inzichtelijk maken: a. welke georganiseerde sport- en beweegaanbieders er gevestigd zijn; b. welke aanbieders daar daadwerkelijk activiteiten aanbieden, ook wanneer hun hoofdvestiging elders in Lelystad ligt; c. welke sporten en beweegvormen beschikbaar zijn; d. welke doelgroepen met dit aanbod worden bediend; e. welke gemeentelijke of publiek toegankelijke sport- en beweegvoorzieningen aanwezig zijn? Onder het laatste verstaan wij bijvoorbeeld: * sporthallen en gymzalen; * sportvelden; * zwembaden; * playgrounds en sportcourts; * openbare beweeg- en fitnessvoorzieningen; * hardloop- en beweegroutes; * speel- en sportvoorzieningen; * en andere mogelijkheden voor vrij toegankelijk sporten en bewegen. Wij verzoeken het college deze informatie, indien mogelijk, tevens op een kaart van Lelystad weer te geven. 12. Witte vlekken in de stad Heeft het college in beeld welke wijken en buurten relatief weinig sport- en beweegaanbod hebben? Wordt daarbij rekening gehouden met: * aantal inwoners; * bevolkingsdichtheid; * leeftijdsopbouw; * sociaaleconomische omstandigheden; * sport- en beweegparticipatie; * gezondheidsachterstanden; * beschikbaarheid van georganiseerd aanbod; * en beschikbaarheid van vrij toegankelijke beweegmogelijkheden? a. Welke wijken of buurten worden op basis hiervan als onvoldoende of relatief beperkt bediend beschouwd? b. Welke criteria hanteert het college om te bepalen wanneer het aanbod in een wijk voldoende is? c. Welke acties worden ondernomen om eventuele witte vlekken te verkleinen? Indien een dergelijke analyse momenteel niet beschikbaar is, is het college bereid deze alsnog te laten uitvoeren? 13. Bereikbaarheid dichtbij huis De Sport- en Beweegvisie gaat uit van passend en toegankelijk sport- en beweegaanbod in de wijk. Kan het college aangeven: a. welk deel van de Lelystedelingen binnen een redelijke loop- of fietsafstand beschikt over georganiseerd sport- en beweegaanbod; b. welk deel binnen een redelijke loopafstand beschikt over een vrij toegankelijke mogelijkheid tot sporten en bewegen; c. welke normen of uitgangspunten de gemeente hanteert voor deze bereikbaarheid; d. of er wijken zijn waar inwoners aantoonbaar verder moeten reizen voor passend sportaanbod? Worden bereikbaarheid per fiets, te voet en met het openbaar vervoer betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe sportvoorzieningen en andere ruimtelijke ontwikkelingen? 14. Spreiding versus gezondheidsopgave Kan het college de geografische spreiding van sport- en beweegaanbod, voor zover de beschikbare gegevens dit toelaten, afzetten tegen gegevens over: * sport- en beweegparticipatie; * overgewicht en obesitas; * sociaaleconomische achterstanden; * leeftijdsopbouw; * en overige relevante gezondheidsindicatoren? Zijn er wijken of buurten waar een relatief grote gezondheids- of beweegopgave samengaat met een relatief beperkt sport- en beweegaanbod? Zo ja: a. welke gebieden betreft dit; b. welke extra inzet vindt daar momenteel plaats; c. welke lokale sport- en beweegaanbieders worden daarbij betrokken; d. en hoe wordt gemeten of deze inzet effect heeft? 15. Voedselomgeving en fastfood Heeft het college inzicht in de ontwikkeling en geografische spreiding van het fastfood- en fastserviceaanbod in Lelystad? Zo ja: a. hoeveel van dergelijke vestigingen zijn er momenteel; b. hoe heeft dit aantal zich gedurende de afgelopen tien jaar ontwikkeld; c. hoe verhoudt dit zich tot het landelijke gemiddelde en vergelijkbare gemeenten; d. bestaat inzicht in de concentratie van dit aanbod rondom scholen en locaties waar veel jeugd verblijft; e. en bestaat inzicht in de verhouding tussen de voedselomgeving en wijken met relatief grote gezondheidsachterstanden? Indien het college hierover momenteel niet beschikt, is het bereid deze ontwikkeling en spreiding in kaart te brengen? 16. Gezondheid bij ruimtelijke en economische keuzes Op welke wijze wordt gezondheid momenteel meegewogen bij gemeentelijke besluiten over de leefomgeving, waaronder: * nieuwe horecaontwikkelingen; * omgevingsplannen; * gemeentelijke grondverkoop; * standplaatsen; * ontwikkelingen rondom scholen; * inrichting van de openbare ruimte; * nieuwe woonwijken; * en gebiedsontwikkelingen? Welke juridische en beleidsmatige mogelijkheden heeft de gemeente momenteel om een gezonde voedsel- en beweegomgeving te bevorderen en van welke mogelijkheden wordt daadwerkelijk gebruikgemaakt? 17. Gezondste tien steden in 2040 In het Raadsakkoord 2026–2030 is de ambitie opgenomen dat Lelystad in 2040 tot de tien gezondste steden behoort. a. Aan de hand van welke objectieve en meetbare indicatoren wordt bepaald of Lelystad deze ambitie bereikt? b. Wat is de huidige nulmeting van Lelystad voor deze indicatoren? c. Welke concrete tussendoelstellingen worden gesteld richting 2030? d. Welke portefeuillehouder heeft de integrale verantwoordelijkheid voor het behalen van deze gezondheidsambitie? e. Hoe worden de beleidsterreinen sport, gezondheid, jeugd, onderwijs, armoede, openbare ruimte, ruimtelijke ordening en economie hierbij met elkaar verbonden? f. Op welke wijze en met welke frequentie wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang? g. Is het college bereid om, indien dit nog niet bestaat, te komen tot een compact en meetbaar dashboard Gezond Lelystad, waarmee de raad periodiek ten minste inzicht krijgt in: * voldoen aan de beweegrichtlijn; * wekelijkse sportdeelname; * overgewicht en obesitas; * gezondheidsverschillen tussen wijken; * sportdeelname jeugd, volwassenen en senioren; * bereik en resultaten van sportstimuleringsprogramma's; * doorstroming naar structureel sport- en beweegaanbod; * spreiding en bereikbaarheid van sport- en beweegvoorzieningen; * en betrokkenheid van het brede Lelystadse sport- en beweeglandschap? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

zie bijlage

Toelichting

Recent berichtte De Stentor dat het aanbod van fastfood in Lelystad bovengemiddeld groot is. Voor Mooi Lelystad is dit aanleiding om breder te kijken naar de gezondheid van onze inwoners, de sport- en beweegparticipatie en de omgeving waarin Lelystedelingen worden gestimuleerd om gezonde keuzes te maken. Lelystad kent al langere tijd een gezondheidsopgave. In de Sport- en Beweegvisie 2022–2030 is vastgesteld dat Lelystedelingen gemiddeld minder sporten en bewegen dan landelijk en dat overgewicht bovengemiddeld voorkomt. Vanuit het Raadsakkoord 2022–2026 bestond de ambitie om het percentage inwoners dat aan de beweegnorm voldoet op het landelijke gemiddelde te brengen. In de Sport- en Beweegvisie werd berekend dat hiervoor circa 8.300 extra Lelystedelingen in beweging moesten worden gebracht. Inmiddels is de bestuursperiode 2022–2026 afgerond. Het nieuwe Raadsakkoord 2026–2030 spreekt de ambitie uit dat Lelystad in 2040 tot de tien gezondste steden van Nederland wil behoren en zet daarbij onder andere in op beweging en een uitnodigende openbare ruimte. Voor Mooi Lelystad is het van belang dat dergelijke ambities worden vertaald naar concrete, meetbare resultaten. Daarbij vinden wij dat niet alleen gekeken moet worden naar gemeentelijke sportaccommodaties en traditionele sportverenigingen. Lelystad kent een veel breder sport- en beweeglandschap, bestaande uit verenigingen, stichtingen, commerciële sportbedrijven en sportscholen, zelfstandige trainers, dans-, vecht-, zwem- en andere sportaanbieders, maatschappelijke initiatieven en mogelijkheden om ongeorganiseerd te sporten en bewegen. Om zoveel mogelijk Lelystedelingen daadwerkelijk en duurzaam in beweging te krijgen, is het naar onze mening noodzakelijk dat de gemeente zicht heeft op dit volledige sportlandschap, de geografische spreiding daarvan en de mate waarin dit netwerk daadwerkelijk wordt betrokken bij het gemeentelijke sport- en gezondheidsbeleid.

Afgedaan

Datum afgedaan

15-09-2026

Bijlage(s)