1. Artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat de gemeenteraad een ontwerpbesluit ontvangt om wensen en bedenkingen in te kunnen dienen. Waarom ontbreken de conceptstatuten van stichting KCR2 in het raadsvoorstel, en hoe kan de raad de bevoegdheden, de governancestructuur en de stemverhoudingen (Rijk versus de regio's) beoordelen zonder deze statuten gezien te hebben?
2. KCR2 krijgt als kerntaak het "verdelen van capaciteit" bij incidenten en crises. Hoe wordt gewaarborgd dat de operationele capaciteit en paraatheid voor onze eigen inwoners van Lelystad en Flevoland te allen tijde voorrang behoudt boven landelijke claims of bovenregionale verzoeken? Blijft het lokale bevoegd gezag (onze burgemeester) te allen tijde een doorslaggevend vetorecht houden over het behoud van lokale hulpdiensten en middelen?
3. In de brief van de Veiligheidsregio Flevoland wordt KCR2 expliciet gekoppeld aan het in beeld brengen en verdelen van "opvangcapaciteit". Zou dit in de praktijk kunnen betekenen dat Lelystad via deze stichting geconfronteerd wordt met acute toewijzingen of claims op gemeentelijke opvanglocaties, waarbij een politiek besluit over asiel- en crisisopvang feitelijk wordt doorgeschoven naar een landelijk ambtelijk crisisorgaan buiten de controle van onze gemeenteraad?
4. Waarom is er gekozen voor een privaatrechtelijke stichting in plaats van een publiekrechtelijke constructie onder de Wet gemeenschappelijke regelingen? Erkent het college dat hiermee overheidstaken en publieke besluitvorming juridisch verder op afstand van de gekozen gemeenteraad komen te staan?
5. Het college stelt dat er nu geen extra middelen nodig zijn omdat de financiering uit bestaande middelen van de veiligheidsregio's en het Rijk komt. Kan het college garanderen dat de structurele personele bezetting of een eventuele uitbreiding van stichting KCR2 in latere jaren niet leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Flevoland?
Antwoord
Hierbij ontvangt u de antwoorden op uw vragen betreffende TV 26.502 FVD Oprichting Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio's. Eerst wordt de vraag herhaald, daarna volgt het antwoord.
1 Artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat de gemeenteraad een ontwerpbesluit ontvangt om wensen en bedenkingen in te kunnen dienen. Waarom ontbreken de conceptstatuten van stichting KCR2 in het raadsvoorstel, en hoe kan de raad de bevoegdheden, de Governance structuur en de stemverhoudingen (Rijk versus de regio's) beoordelen zonder deze statuten gezien te hebben?
De raad wordt conform artikel 31a Wgr in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het voornemen tot oprichting van de stichting. De conceptstatuten maakten geen onderdeel uit van de ontvangen stukken. Het is daarom juist dat de raad nog geen volledig inzicht heeft in de nadere inrichting van governance en toezicht.
De stichting bevindt zich nog in de oprichtingsfase en wordt juist daarom vooraf aan de raden voorgelegd. De conceptstatuten zijn opgevraagd bij de Veiligheidsregio Flevoland en Gooi en Vechtstreek, maar ook zij zijn nog in afwachting van de ontvangst hiervan.
2 KCR2 krijgt als kerntaak het "verdelen van capaciteit" bij incidenten en crises. Hoe wordt gewaarborgd dat de operationele capaciteit en paraatheid voor onze eigen inwoners van Lelystad en Flevoland te allen tijde voorrang behoudt boven landelijke claims of bovenregionale verzoeken? Blijft het lokale bevoegd gezag (onze burgemeester) te allen tijde een doorslaggevend vetorecht houden over het behoud van lokale hulpdiensten en middelen?
KCR2 krijgt geen eigen bevoegdheden en neemt geen besluiten in de crisisaanpak. De bestaande bevoegdheden en gezagsverhoudingen blijven ongewijzigd bij de veiligheidsregio's, hun besturen, burgemeesters en de betrokken ministeries.
Voor een relatief kleine Veiligheidsregio als Flevoland en Gooi en Vechtstreek is deelname aan KCR2 van meerwaarde. KCR2 ondersteunt bij informatievoorziening, coördinatie en capaciteitsafstemming en faciliteert snelle informatie-uitwisseling en ondersteuning tijdens crises. Hierdoor wordt de gezamenlijke slagkracht binnen de crisisbeheersing versterkt, wat bijdraagt aan de veiligheid van onze inwoners.
Tegelijkertijd blijven de bestaande bevoegdheden en verantwoordelijkheden ongewijzigd en belegd waar deze nu zijn ondergebracht. Ook blijft de operationele capaciteit voor Lelystad gewaarborgd. Het college beschouwt deze samenwerking daarom als een positieve ontwikkeling.
3 In de brief van de Veiligheidsregio Flevoland wordt KCR2 expliciet gekoppeld aan het in beeld brengen en verdelen van "opvangcapaciteit". Zou dit in de praktijk kunnen betekenen dat Lelystad via deze stichting geconfronteerd wordt met acute toewijzingen of claims op gemeentelijke opvanglocaties, waarbij een politiek besluit over asiel- en crisisopvang feitelijk wordt doorgeschoven naar een landelijk ambtelijk crisisorgaan buiten de controle van onze gemeenteraad?
Nee. KCR2 ondersteunt bij het inzichtelijk maken van beschikbare capaciteit, waaronder opvangcapaciteit. Bij een opvangvraag, zoals eerder bij ontheemden uit Oekraïne, kan sneller inzichtelijk worden gemaakt waar binnen Nederland capaciteit beschikbaar is.
KCR2 kan geen opvanglocaties aanwijzen, geen gemeenten verplichten capaciteit beschikbaar te stellen en neemt geen bestuurlijke besluiten. Die bevoegdheden blijven bij de daarvoor bevoegde bestuursorganen.
4 Waarom is er gekozen voor een privaatrechtelijke stichting in plaats van een publiekrechtelijke constructie onder de Wet gemeenschappelijke regelingen? Erkent het college dat hiermee overheidstaken en publieke besluitvorming juridisch verder op afstand van de gekozen gemeenteraad komen te staan?
Uit informatie van het Veiligheidsberaad blijkt dat is gekozen voor een stichting met een wettelijke taak (RWT), omdat deze rechtsvorm volgens de initiatiefnemers het beste aansluit bij gezamenlijke participatie en aansturing door zowel de 25 veiligheidsregio's als het ministerie van Justitie en Veiligheid. Ook wordt aangegeven dat alternatieve organisatievormen zijn verkend maar niet passend zijn bevonden.
Dat de stichting op grotere afstand van gemeenteraden kan worden ervaren, wordt ook in de raadsstukken onderkend. Zowel het collegevoorstel als de conceptzienswijze noemen dit expliciet als aandachtspunt voor de democratische legitimiteit.
In de conceptzienswijze wordt daarom aandacht gevraagd voor:
• Transparante informatievoorziening aan gemeenteraden;
• Een structurele rapportagecyclus;
• Inzichtelijke begroting en jaarrekening binnen de P&C-cyclus van de veiligheidsregio;
• Behoud van de controlerende rol van de raad.
Hiermee verzoekt de raad, het algemeen bestuur van de Veiligheid regio Flevoland regelmatig informatie te verstrekken zodat zij haar controlerende taak goed kan blijven uitvoeren.
5 Het college stelt dat er nu geen extra middelen nodig zijn omdat de financiering uit bestaande middelen van de veiligheidsregio's en het Rijk komt. Kan het college garanderen dat de structurele personele bezetting of een eventuele uitbreiding van stichting KCR2 in latere jaren niet leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Flevoland?
Nee. De stichting wordt opgericht binnen de bestaande middelen van het Rijk en de veiligheidsregio's. Op dit moment zijn geen aanvullende gemeentelijke bijdragen voorzien.
Vooralsnog ziet het college geen aanleiding om te veronderstellen dat de oprichting van KCR2 gevolgen heeft voor de gemeentelijke bijdrage.
Toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen, zoals grootschalige crises, oorlogsdreiging, terroristische dreigingen of andere nationale veiligheidsvraagstukken, kunnen echter leiden tot aanvullende investeringen in de crisisbeheersing. Daarover kunnen op dit moment geen garanties worden gegeven.
Toelichting
Geacht college,
Op de agenda van de commissie BME van 22 september 2026 staat onder agendapunt 7.a.1 het voorstel '26.502 RV Zienswijze oprichting stichting Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s' geagendeerd betreffende wensen en bedenkingen ex artikel 31a lid 2 Wet gemeenschappelijke regelingen. Bij de fractie van Forum voor Democratie bestaan naar aanleiding van de stukken fundamentele vragen over de zeggenschap, de juridische vormgeving en de financiële implicaties voor onze gemeente. De fractie verzoekt tevens om dit agendapunt als bespreekstuk te behandelen en legt het college vooraf de volgende vragen voor:
