Blok 1: Buitenspel zetten Portefeuillehouder
1. Kan de wethouder bevestigen dat cruciale besluiten over Jeugdzorg, organisatorische belangen van de BV JEL en de maatwerkbox buiten zijn medeweten om zijn genomen door de burgemeester of gemeentesecretaris en wat zijn hiervan de directe gevolgen naar zijn inzicht?
2. Bij welke specifieke besluiten is de wethouder gepasseerd (lees niet betrokken of vooraf geïnformeerd voor mening, informatie of stemrecht) en wie gaf hiervoor de opdracht?
3. Is de wethouder actief geïnformeerd over de sommatie van GGZ Centraal, het nieuwe kort geding en de systeemwijzigingen bij JEL? Zo ja, wanneer en was dat juist, tijdig en volledig? Zo nee, waarom niet?
4. Welke consequenties komen hier mogelijk uit voort, zowel in organisatorische zin als in financieel perspectief?
Blok 2: Ongeoorloofd Mandaat & Bevoegdheid
4. Heeft de gemeentesecretaris zelfstandig mandaten uitgebreid of toegepast zonder bestuurlijke goedkeuring of afstemming over financiële gevolgen met de portefeuillehouder en op welke grond is dit gedaan?
5. Is het terughalen van het werkproces maatwerkvoorzieningen naar de gemeente een solo-actie van de gemeentesecretaris geweest, in strijd met de geest van de motie? Zo nee, waarom niet en is er sprake van een mogelijke onrechtmatigheid? Zo ja, welke risicoanalyse is vooraf opgesteld en op basis van welk artikel in het statuut is er rechtmatig gehandeld?
6. Is de gemeentesecretaris hiermee buiten de kaders van de Mandaatregeling of ander wettelijk, juridisch of reglementair kader van Lelystad getreden?
Blok 3: Rol Burgemeester & Informatieplicht
7. Welke mogelijke rol heeft de burgemeester gespeeld bij het passeren van de wethouder en heeft zij ingestemd met systeem- of mandaatwijzigingen zonder hem te betrekken? Zo ja, wat is hiervan de uitleg. Zo, nee. Waarom heeft de zaak dan toch zo kunnen escaleren? Is er nog wel sprake van enige regie bij de burgemeester? (Gelijk het ontbreken van regie op de organisatie en de onveilige werkomgeving gecreëerd door directie en leiding als door diverse medewerkers gemeld).
8. Is de wethouder door de burgemeester tijdig, juist en volledig geïnformeerd over het voornemen van de schorsing van de directeur van JEL? Is hierbij conform hetgeen opgenomen in de statuten gehandeld? Erkent de wethouder dat dit een bevoegdheid is van alle leden van de AVA en geen bevoegdheid van enkele collegeleden?
9. Is de actieve informatieplicht richting de wethouder (en daarmee de raad) structureel geschonden voor wat betreft juridische risico's, wachtlijsten en financiële tekorten? Wie of wat is hiervan de directe oorzaak geweest?
Blok 4: Gevolgen JEL & Financiële Risico's
10. Wie gaf op welke datum en tijd de feitelijke opdracht voor de systeemwijziging die de toegang van JEL blokkeerde, waardoor beschikkingen niet konden worden afgegeven? Graag een kopie van deze opdrachtverstrekking?
11. Kan de wethouder bevestigen dat het budgetrecht van de raad mogelijk is ondermijnd doordat de ambtelijke organisatie of -top door genomen interne besluiten met structurele financiële consequenties, het achterhouden van informatie of het bewust maken van keuzes waardoor deze niet of moeilijk te traceren zijn, zonder de wethouder hierin vooraf te kennen en daarmee de raad te misleiden?
Blok 5: Praktische consequenties voor gezinnen en continuïteit van zorg
12. Kan de wethouder bevestigen dat er kinderen en gezinnen direct de dupe zijn geworden van de systeemwijziging waarbij JEL uit het systeem is gezet? Zo ja, om hoeveel cliënten en gezinnen gaat dit specifiek en welke concrete herstelmaatregelen worden er nu genomen om deze schade in te halen?
13. Hoe garandeert het college dat de noodzakelijke zorg en ondersteuning aan kwetsbare inwoners ononderbroken doorgang vindt, ondanks de huidige bestuurlijke chaos en de onrust binnen de organisatie?
Blok 6: Conclusie & Verantwoordelijkheid
12. Stelt de wethouder in de kern dat hij feitelijk niet kon besturen omdat cruciale informatie werd onthouden en besluiten zonder zijn medeweten werden genomen?
13. Kan de wethouder bevestigen dat deze bestuurlijke chaos niet door hem, maar door de burgemeester, de gemeentesecretaris en de ambtelijke top is veroorzaakt?
14. Wie moet de raad nu, naar mening van de wethouder, ter verantwoording roepen voor volledige opheldering: de burgemeester, de gemeentesecretaris, de ambtelijke top, of allen?
15. Is de wethouder van mening dat, gelet op de structurele aard van de tekortkomingen, de herhaling daarvan en het uitblijven van effectieve corrigerende maatregelen, onmiddellijk en onvoorwaardelijk ingrijpen in de organisatie gerechtvaardigd en noodzakelijk is?
16. Dient naar oordeel van de wethouder in het bijzonder de ambtelijke verantwoordelijkheid op directieniveau expliciet te worden betrokken bij de beoordeling van verwijtbaarheid en geschiktheid voor voortzetting van het dienstverband?
Antwoord
Blok 1: Buitenspel zetten Portefeuillehouder
1.Kan de wethouder bevestigen dat cruciale besluiten over Jeugdzorg, organisatorische belangen van de BV JEL en de maatwerkbox buiten zijn medeweten om zijn genomen door de burgemeester of gemeentesecretaris en wat zijn hiervan de directe gevolgen naar zijn inzicht?
Antwoord 1
De wethouder is opgestapt en kan hier geen antwoord meer op geven. Zie verder hieronder bij vraag 2.
2.Bij welke specifieke besluiten is de wethouder gepasseerd (lees niet betrokken of vooraf geïnformeerd voor mening, informatie of stemrecht) en wie gaf hiervoor de opdracht?
Antwoord 2
De gemeentesecretaris heeft, binnen haar mandaat, besloten het GI-werkproces weer volledig terug in gemeentelijk beheer uit te laten voeren per 23 februari 2026. In het kader van zorgvuldigheid heeft de gemeentesecretaris hierin ook afstemming gezocht met het college.
3.Is de wethouder actief geïnformeerd over de sommatie van GGZ Centraal, het nieuwe kort geding en de systeemwijzigingen bij JEL? Zo ja, wanneer en was dat juist, tijdig en volledig? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het betreft hier géén systeemwijzigingen bij JEL, maar slechts het weer in eigen beheer uitvoeren van het GI-werkproces.
De wethouder is geïnformeerd over de sommatie van GGZ Centraal.
Voormalig wethouder Messelink was geïnformeerd over de dreiging van een nieuw kort geding van de GI’s. Zij heeft alle collegeleden tijdens de collegevergadering van 20 januari 2026 hierover reeds geïnformeerd.
4.Welke consequenties komen hier mogelijk uit voort, zowel in organisatorische zin als in financieel perspectief?
Antwoord 4
Door het GI-werkproces weer volledig in gemeentelijk beheer uit te laten voeren per 23 februari 2026 is de eerste achterstand reeds aanzienlijk ingelopen en daarmee zijn de meest kwetsbare kinderen en jongeren geholpen. De capaciteit van de interne organisatie is op dit moment verhoogd met drie FTE om het GI-werkproces te kunnen uitvoeren.
N.a.v. de sommatie is met GGZ Centraal een goed overleg geweest op 26 februari, zijn er aanvullende werkafspraken gemaakt en is het kort geding afgewend.
Blok 2: Ongeoorloofd Mandaat & Bevoegdheid
4.Heeft de gemeentesecretaris zelfstandig mandaten uitgebreid of toegepast zonder bestuurlijke goedkeuring of afstemming over financiële gevolgen met de portefeuillehouder en op welke grond is dit gedaan?
5.Is het terughalen van het werkproces maatwerkvoorzieningen naar de gemeente een solo-actie van de gemeentesecretaris geweest, in strijd met de geest van de motie? Zo nee, waarom niet en is er sprake van een mogelijke onrechtmatigheid? Zo ja, welke risicoanalyse is vooraf opgesteld en op basis van welk artikel in het statuut is er rechtmatig gehandeld?
6.Is de gemeentesecretaris hiermee buiten de kaders van de Mandaatregeling of ander wettelijk, juridisch of reglementair kader van Lelystad getreden?
Antwoord 4, 5 en 6.
De gemeentesecretaris heeft binnen haar mandaat besloten het GI-werkproces weer volledig in gemeentelijk beheer uit te laten voeren per 23 februari 2026. Het is de eigen bevoegdheid van de gemeentesecretaris om instructies te geven over de uitvoering van gemeentelijke taken. Met deze instructie wordt mede uitvoering aan de motie van 27 januari 2026 gegeven.
Het college heeft op 4 maart 2026 besloten het wijzigingsbesluit Derdenmandaat 2026 vast te stellen en geeft daarmee een algemene instructie aan de Jeugd BV voor het gebruikmaken van de mandaten inzake de Jeugdwet.
Blok 3: Rol Burgemeester & Informatieplicht
7.Welke mogelijke rol heeft de burgemeester gespeeld bij het passeren van de wethouder en heeft zij ingestemd met systeem- of mandaatwijzigingen zonder hem te betrekken? Zo ja, wat is hiervan de uitleg. Zo, nee. Waarom heeft de zaak dan toch zo kunnen escaleren? Is er nog wel sprake van enige regie bij de burgemeester? (Gelijk het ontbreken van regie op de organisatie en de onveilige werkomgeving gecreëerd door directie en leiding als door diverse medewerkers gemeld).
Antwoord 7
Zie het antwoord op de vragen 4, 5 en 6. De wethouder is niet gepasseerd. Het college is steeds in stelling geweest.
8.Is de wethouder door de burgemeester tijdig, juist en volledig geïnformeerd over het voornemen van de schorsing van de directeur van JEL? Is hierbij conform hetgeen opgenomen in de statuten gehandeld? Erkent de wethouder dat dit een bevoegdheid is van alle leden van de AVA en geen bevoegdheid van enkele collegeleden?
Antwoord 8
Het besluit om de directeur van JEL te schorsen is op grond van artikel 8.9 lid 8.9.1 van de statuten van de Vennootschap schriftelijk door het college en burgemeester ieder voor zover zijn bevoegdheid betreft in de hoedanigheid van aandeelhouder van JEL genomen. Indien de betreffende voormalige wethouder aanwezig was gebleven staande de AVA, had hij zelf kunnen constateren dat het geheel correct is verlopen.
9.Is de actieve informatieplicht richting de wethouder (en daarmee de raad) structureel geschonden voor wat betreft juridische risico's, wachtlijsten en financiële tekorten? Wie of wat is hiervan de directe oorzaak geweest?
Antwoord 9
Voor wat betreft het GI-werkproces weer volledig in gemeentelijk beheer uit te laten voeren, is er geen juridisch risico, immers de gemeente was en is bevoegd die besluiten te nemen. Voor de wachtlijsten van de bepalingen GI en de financiële kosten van GI-werkproces, zie het antwoord op vraag 4 van blok 1.
Blok 4: Gevolgen JEL & Financiële Risico's
10.Wie gaf op welke datum en tijd de feitelijke opdracht voor de systeemwijziging die de toegang van JEL blokkeerde, waardoor beschikkingen niet konden worden afgegeven? Graag een kopie van deze opdrachtverstrekking?
Antwoord 10
Er heeft geen systeemwijziging plaats gevonden. De gemeentesecretaris heeft 23 februari opdracht gegeven om het GI-werkproces weer in eigen beheer uit te voeren. Er is daarnaast sprake geweest van een korte onderbreking van het MO-platform voor JEL. Dit is dezelfde dag ’s avonds om 17.30 door onze softwareleverancier (Stipter) hersteld.
11.Kan de wethouder bevestigen dat het budgetrecht van de raad mogelijk is ondermijnd doordat de ambtelijke organisatie of -top door genomen interne besluiten met structurele financiële consequenties, het achterhouden van informatie of het bewust maken van keuzes waardoor deze niet of moeilijk te traceren zijn, zonder de wethouder hierin vooraf te kennen en daarmee de raad te misleiden?
Antwoord 11
Er is geen sprake van ondermijning.
Het is te vroeg om nu al een concreet beeld van de (structurele) financiële consequenties te kunnen geven. We zien dat er zeer veel herstelwerk nodig is, omdat zaken door JEL onterecht zijn aangehouden of tegengehouden. Het noodzakelijk oplossen van de achterstand zal tot gevolg hebben dat er vanaf nu meer uitgaven op de wettelijk verplichte jeugdhulp in kortere tijd gaan komen. De raad zal hierover via de reguliere p&c momenten geïnformeerd blijven.
Blok 5: Praktische consequenties voor gezinnen en continuïteit van zorg
12.Kan de wethouder bevestigen dat er kinderen en gezinnen direct de dupe zijn geworden van de systeemwijziging waarbij JEL uit het systeem is gezet? Zo ja, om hoeveel cliënten en gezinnen gaat dit specifiek en welke concrete herstelmaatregelen worden er nu genomen om deze schade in te halen?
Antwoord 12
Zoals in het antwoord op vraag 10 aangegeven was het systeem dezelfde avond hersteld voor JEL.
Wat de zorgverlening wèl onder druk heeft gezet is het actief stopzetten van de gehele dienstverlening en bedrijfsvoering door de directeur/bestuurder van JEL. Zie verder de raadsinformatiebrieven over dit onderwerp.
13.Hoe garandeert het college dat de noodzakelijke zorg en ondersteuning aan kwetsbare inwoners ononderbroken doorgang vindt, ondanks de huidige bestuurlijke chaos en de onrust binnen de organisatie?
Antwoord 13
De gemeente heeft per direct een interim directeur JEL aangesteld die de opdracht heeft de rust te herstellen en de dienstverlening te hervatten. Aanbieders zijn geïnformeerd en JEL is weer operationeel.
Blok 6: Conclusie & Verantwoordelijkheid
12.Stelt de wethouder in de kern dat hij feitelijk niet kon besturen omdat cruciale informatie werd onthouden en besluiten zonder zijn medeweten werden genomen?
13.Kan de wethouder bevestigen dat deze bestuurlijke chaos niet door hem, maar door de burgemeester, de gemeentesecretaris en de ambtelijke top is veroorzaakt?
Antwoord 12 en 13 blok 6
Deze vragen kunnen niet beantwoord worden, de wethouder is opgestapt. Zie verder bovenstaande antwoorden.
14.Wie moet de raad nu, naar mening van de wethouder, ter verantwoording roepen voor volledige opheldering: de burgemeester, de gemeentesecretaris, de ambtelijke top, of allen?
15.Is de wethouder van mening dat, gelet op de structurele aard van de tekortkomingen, de herhaling daarvan en het uitblijven van effectieve corrigerende maatregelen, onmiddellijk en onvoorwaardelijk ingrijpen in de organisatie gerechtvaardigd en noodzakelijk is?
16.Dient naar oordeel van de wethouder in het bijzonder de ambtelijke verantwoordelijkheid op directieniveau expliciet te worden betrokken bij de beoordeling van verwijtbaarheid en geschiktheid voor voortzetting van het dienstverband?
Antwoord 14, 15 en 16
Dit is een politieke vraag.
Toelichting
Het herhaaldelijk ontstaan van substantiële financiële tekorten binnen de jeugdhulp in Lelystad vormt een ernstige en structurele tekortkoming in de uitoefening van bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheden. De aard, omvang en frequentie van de overschrijdingen wijzen niet op incidentele afwijkingen, maar op een duurzaam falen in planning- en controlmechanismen, interne beheersing en adequaat toezicht.
Op grond van de wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeente voor een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende besteding van publieke middelen, alsmede de zorgplicht ten aanzien van de continuïteit en kwaliteit van jeugdhulpvoorzieningen, mag worden verwacht dat tijdig en effectief wordt bijgestuurd. Het uitblijven van aantoonbare en structurele correctieve maatregelen, ondanks eerdere signaleringen en constateringen, duidt op ernstige tekortkomingen in governance en organisatie-inrichting.
Voorts zijn patronen zichtbaar van herhaalde overschrijdingen en gedragingen die kwalificeren als laakbaar in het licht van behoorlijk bestuur, transparantie en verantwoordingsplicht. Indien structurele signalen niet leiden tot adequate interventie, ontstaat een situatie waarin sprake is van nalatigheid dan wel verwijtbaar tekortschieten in de uitvoering van publieke taken.
De gevolgen hiervan raken rechtstreeks de inwoners van Lelystad. Publieke middelen worden niet aantoonbaar beheerst en doelmatig ingezet, hetgeen het vertrouwen in de gemeentelijke organisatie schaadt en de continuïteit van essentiële jeugdhulpvoorzieningen onder druk zet. Dit is zowel maatschappelijk als bestuurlijk onaanvaardbaar.
